Datalek in het nieuws? 5 tips om veilig te blijven internetten

Verschijnt er nieuws over een datalek bij een grote organisatie, zoals het recente datalek bij Odido? Dan is het logisch dat je wilt weten wat dit voor jou betekent. Zijn jouw gegevens bijvoorbeeld ook gelekt? En wat moet je nu doen?

Een datalek houdt in dat persoonsgegevens mogelijk in verkeerde handen zijn gekomen. Dat betekent niet automatisch dat er misbruik wordt gemaakt van jouw gegevens. Maar het is wel verstandig om extra alert te zijn en je digitale veiligheid serieus te nemen.

In deze blog geeft de Digitale Academie Noord-Nederland je vijf praktische tips om veilig te blijven internetten na een datalek én je digitale weerbaarheid te versterken.

 

Tip 1: Wees alert op phishing en sms phishing

Na een datalek neemt het risico op phishing toe. Criminelen spelen in op de actualiteit en sturen berichten die lijken te komen van een betrouwbare organisatie. Dat kan via e-mail, maar ook via sms (sms phishing of smishing).

Een phishingbericht herken je vaak aan kleine signalen. De afzender klopt nét niet, de toon is dringend of er wordt gevraagd om direct op een link te klikken. Soms wordt gevraagd om je wachtwoord of een verificatiecode te delen. Door bewust te letten op dit soort signalen verklein je de kans dat je slachtoffer wordt van online fraude.

Twijfel je over een bericht? Ga dan zelf naar de officiële website via je browser en klik niet rechtstreeks op links in een e-mail of sms.

Wil je leren hoe je phishing beter herkent? Volg dan de cursus Dat is echt nep of de leersnack: Pas op voor nepberichten.

 

Tip 2: Gebruik sterke wachtwoorden en tweestapsverificatie

Wanneer er sprake is van een datalek, is het belangrijk om stil te staan bij je wachtwoorden. Gebruik je hetzelfde wachtwoord op meerdere websites, dan kan één beveiligingsincident gevolgen hebben voor meerdere accounts.

Kies daarom voor sterke wachtwoorden van minimaal twaalf tekens en gebruik voor elke website een uniek wachtwoord. Daarnaast is het verstandig om tweestapsverificatie (2FA) in te schakelen waar dat mogelijk is. Hiermee voeg je een extra beveiligingslaag toe, bijvoorbeeld via een code op je telefoon. Zelfs als je wachtwoord bekend wordt, blijft je account dan beter beschermd. Op veiliginternetten.nl vind je meer uitleg over tweestapsverificatie en hoe je het kunt gebruiken.

Meer leren over veilig internetten? In de cursus Veilig internetten leer je hoe je jouw accounts en apparaten goed beveiligt en hoe je veilig online blijft werken. In

 

Tip 3: Ga bewust om met je persoonlijke gegevens

Bij een datalek kunnen persoonsgegevens zoals e-mailadressen of telefoonnummers betrokken zijn. Dat maakt het extra belangrijk om zorgvuldig om te gaan met wat je online deelt.

Controleer regelmatig je privacy-instellingen op social media en wees terughoudend met het delen van persoonlijke informatie. Denk bijvoorbeeld aan je adres, geboortedatum of kopieën van je identiteitsbewijs. Door bewuster om te gaan met je gegevens, verklein je de kans op misbruik.

Meer leren over online privacy? In De P van Privacy leer je hoe je jouw privacy online beter beschermt en wat je rechten zijn als er sprake is van een datalek.

 

Tip 4: Twijfel je of je bent gehackt? Handel zorgvuldig

Na nieuws over een datalek zoeken veel mensen op “gehackt wat nu” of “telefoon gehackt wat nu”. Twijfel je of jouw account veilig is, bijvoorbeeld omdat je niet meer kunt inloggen of omdat er onbekende activiteiten zichtbaar zijn? Blijf dan rustig en neem direct maatregelen.

Verander je wachtwoord, schakel tweestapsverificatie in en controleer of je apparaten up-to-date zijn. Updates dichten vaak beveiligingslekken en verkleinen de kans op verdere problemen. Neem bij twijfel contact op met de betreffende organisatie. Na een datalek kun je op politie.nl ook checken of jouw gegevens gelekt zijn.

Meer leren over het herkennen van online oplichting? In de cursussen Fraude op internet leer je hoe je signalen van online fraude herkent en hoe je hier verantwoord mee omgaat.

 

Tip 5: Blijf investeren in digitale veiligheid

Een datalek – zoals het datalek bij Odido – is een wake-up call. Het laat zien hoe snel digitale dreigingen zich ontwikkelen en hoe belangrijk het is om daarin mee te groeien. Veilig internetten is geen eenmalige actie, maar iets wat je blijft ontwikkelen.

De Digitale Academie Noord-Nederland heeft daarom al het (gratis) opleidingsaanbod rond dit thema voor jou samengebracht. Met een account op leren.dann.nl kun je de relatief korte cursussen volgen wanneer het jou uitkomt. Of je nu wilt leren hoe je phishing herkent, je privacy beter beschermt of bewuster omgaat met je gegevens: er is altijd een volgende stap te zetten. Want hoe meer digitale kennis jij hebt, hoe moeilijker het wordt voor criminelen om misbruik te maken van jouw gegevens.

Digitaal weerbaarder worden? Bekijk het volledige aanbod binnen Veilig kunnen internetten en ontdek welke cursus aansluit bij jouw situatie.

Digitale veiligheid voor professionals

Ook voor professionals is het belangrijk om te blijven investeren in digitale veiligheid. Zo kun je er op verschillende manieren voor zorgen dat persoonsgegevens goed beschermd zijn en veiligheid en privacy bewaakt worden. In de gratis online cursus Cybersecurity & Privacy leer je hoe je dit in de praktijk kunt doen.

 

Bonustip: Zo meld je online fraude

Heb je te maken gehad met (een poging tot) online fraude, bijvoorbeeld via phishing of sms phishing? Dan kun je dit melden bij de Fraudehelpdesk. Door fraude te melden help je niet alleen jezelf, maar draag je ook bij aan het signaleren van nieuwe vormen van oplichting.

Twijfel je of iets fraude is, dan kun je bij de Fraudehelpdesk ook terecht voor advies. Zo werken we samen aan een veiliger digitaal Nederland.